Odszkodowanie za szkodę komunikacyjną, powstałą w związku z wypadkiem z udziałem dzikiej zwierzyny

Coraz częściej na drogach dochodzi do kolizji z udziałem dzikich zwierząt, zwłaszcza w tych miejscach, gdzie droga przebiega przez kompleksy leśne lub pola uprawne. W takich przypadkach, jeśli na odcinku drogi, na którym doszło do kolizji, nie był ustawiony znak ostrzegawczy A-18b “dzikie zwierzęta”, co do zasady, będzie można dochodzić odszkodowania za powstałą w pojeździe szkodę od zarządcy drogi, który odpowiada za stan drogi i jej odpowiednie oznakowanie. 

Od kogo można dochodzić odszkodowania w przypadku zdarzenia drogowego z udziałem dzikiego zwierzęcia? 

W przypadku uszkodzenia pojazdu w wyniku wypadku komunikacyjnego z udziałem dzikiego zwierzęcia możesz dochodzić odszkodowania od zarządcy drogi. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, a więc dla dróg krajowych zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, dla dróg wojewódzkich – zarząd województwa, dla dróg powiatowych – zarząd powiatu, a dla dróg gminnych – wójt, burmistrz, prezydent miasta. Ustawa określa podstawowe obowiązki zarządcy drogi, wymieniając w tym katalogu także obowiązek utrzymania nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, co oznacza, że to zarządca powinien zadbać o prawidłowe umieszczenie znaków drogowych, co jest równoznaczne z tym, że to zarządca drogi odpowiada za szkody powstałe w wyniku braku lub też występowania nieprawidłowego oznakowania drogi, czyli za niedopełnienie obowiązków nałożonych na niego przez ustawę o drogach publicznych. 

Jakie są warunki i podstawy odpowiedzialności zarządcy drogi za szkodę w przypadku zdarzenia drogowego z udziałem dzikiego zwierzęcia? 

Każdy odcinek drogi, w którym dziko żyjące zwierzęta często przekraczają drogę powinien być oznakowany znakiem drogowym A-18b “dzikie zwierzęta”, który ostrzega kierowców przed możliwością napotkania na drodze dzikich zwierząt. Rolą zarządcy jest bieżące kontrolowanie stanu dróg i odpowiednie reagowanie na występujące nieprawidłowości lub zagrożenia dla uczestników ruchu. W związku z faktem, iż to zarządca drogi jest obowiązany do analizowania potrzeby oznakowania konkretnych fragmentów dróg, znajdujących się pod jego zarządem, właściwymi znakami, zaniechanie wypełnienia tego obowiązku stanowi podstawę odpowiedzialności deliktowej zarządcy drogi na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym (art. 415 k.c. i następne). Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia, natomiast jak wynika z art. 416 k.c. osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu. Zgodnie z ogólnymi regułami obowiązany do naprawienia szkody jest zatem ten, kto wyrządził szkodę innej osobie na skutek swojego działania lub zaniechania. Obowiązek naprawienia szkody powstaje jedynie w razie takiego działania lub zaniechania (zaniedbania), które nosi znamiona naruszenia obowiązków (zakazów i nakazów) określonych w przepisach prawa. W przypadku wypadków komunikacyjnych z udziałem dzikiej zwierzyny przejawem tego naruszenia jest zawinionym zaniechanie przez zarządcę ustawienia na odcinku drogi, na którym dochodzi do wypadku, znaku ostrzegawczego A -18 b „dzikie zwierzęta” w przypadku, gdy istniały podstawy do jego umieszczenia w tym miejscu. Ponadto do powstania odpowiedzialności potrzebne jest jeszcze zaistnienie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy zawinionym działaniem lub zaniechaniem a szkodą, tj. ustalenie, że szkoda jest normalnym następstwem zaniechania zarządcy w zakresie odpowiedniego oznakowania drogi. 

Jak należy się zachować po zderzeniu z dzikim zwierzęciem? 

Zgodnie z ogólną zasadą prawa cywilnego, z której wynika, iż ten kto powołując się na przysługujące mu prawo żąda określonego świadczenia od innej osoby, jest obowiązany udowodnić fakty uzasadniające to żądanie, po powstaniu szkody po zderzeniu z dzikim zwierzęciem należy zadbać o właściwe udokumentowanie okoliczności zdarzenia. Należy pamiętać przede wszystkim o tym, żeby: 

• zrobić zdjęcia z miejsca kolizji, dokumentujące uszkodzenia samochodu, miejsce zdarzenia, w tym także brak znaków ostrzegawczych przed występowaniem dzikich zwierząt w okolicy; 
• wezwać na miejsce zdarzenia policję – notatka policyjna z miejsca zdarzenia stanowi istotny dowód zdarzenia, a odnotowanie w systemie wypadku pozostawia ślad, że na danym odcinku drogi zdarzają się takie wypadki, 

Warto również postarać się o zdobycie statystyki wypadków z udziałem dzikich zwierząt w miejscu zdarzenia, które możesz uzyskać od policji, a także informacji od nadleśnictwa lub koła łowieckiego w zakresie wielkości populacji dzikiej zwierzyny w tym miejscu oraz szlaków migracyjnych, a także pamiętać o osobach, które były świadkami zdarzenia i będę mogły zostać powołane na świadków w ewentualnym procesie. 

W jaki sposób można dochodzić roszczeń związanych z wypadkiem z udziałem dzikiego zwierzęcia? 

Jeśli doszło do wypadku należy najpierw ustalić kto jest zarządcą drogi, na której miało miejsce zdarzenia, a następnie zgłosić mu zaistnienie wypadku, przedstawiając dowody na poparcie swoich żądań, przede wszystkim notatkę z miejsca zdarzenia oraz dokumentację fotograficzną. Żądanie powinno zawierać dokładne wskazanie wysokości roszczenia odszkodowawczego za poniesioną szkodę, najczęściej w postaci wyceny kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu lub wyceny jego pozostałości. W większości przypadków zarządca drogi posiada ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, dlatego kwestią zgłoszonych roszczeń będzie zajmował się ubezpieczyciel, który w postępowaniu likwidacyjnym ustali okoliczności wypadku i wartość szkody. W przypadku decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania z roszczeniem przeciwko zarządcy lub jego ubezpieczycielowi można wystąpić na drogę postępowania cywilnego. 

W celu szczegółowej analizy danego przypadku oraz możliwości postępowania w przypadku zaistnienia szkody w następstwie wypadku komunikacyjnego z udziałem dzikiego zwierzęcia zachęcamy do kontaktu z Kancelarią.