Odbywanie kary pozbawienia wolności za granicą

W związku z tym, iż Polska pozostaje członkiem Unii Europejskiej, polscy obywatele mają możliwość swobodnego przemieszczania się pomiędzy państwami członkowskimi. Skutkiem tego wiele osób podjęło decyzję o zamieszkaniu na stałe za granicą kraju oraz podjęciu tam pracy zarobkowej. Zdarzają się sytuacje, w których osoby przebywające od wielu lat poza granicami kraju posiadały w przeszłości konflikt z prawem, który skutkował orzeczeniem wobec nich kary pozbawienia wolności. Wraz z otwarciem granic, powstało natomiast rozwiązanie prawne, dzięki któremu w określonych przypadkach, możliwe jest wystąpienie o odbycie kary pozbawienia wolności do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Przykładowo – jeżeli dana osoba zamieszkiwała stale w Niemczech, pracując tam od wielu lat i tam zakładając rodzinę, a wyrok skazujący wydał sąd polski, możliwe jest wystąpienie o odbywanie kary pozbawienia wolności w Niemczech zamiast w Polsce. Może to być nie tylko korzystniejsze dla skazanego, np. ze względu na możliwość częstych widzeń z osobami najbliższym, ale też lepiej spełnić cele wymierzonej kary.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 611t kodeksu postępowania karnego, w razie prawomocnego orzeczenia przez sąd polski wobec obywatela polskiego kary pozbawienia wolności podlegającej wykonaniu, sąd okręgowy, w którego okręgu wydano orzeczenie, za zgodą skazanego, może wystąpić o wykonanie orzeczenia bezpośrednio do właściwego sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego państwem wykonania orzeczenia, jeżeli przekazanie orzeczenia do wykonania pozwoli w większym stopniu zrealizować wychowawcze i zapobiegawcze cele kary.

Podstawowymi przesłankami, warunkującymi możliwość wykonywania kary pozbawienia wolności w państwie członkowskim Unii Europejskiej są zatem:

1. prawomocne orzeczenie skazujące na bezwzględną karę pozbawienia wolności, wydane przez polski sąd, 
2. przebywanie skazanego na terytorium Polski, bądź innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, do którego przekazane będzie wykonanie orzeczenia,
3. wystąpienie tego rodzaju okoliczności osobistych skazanego, iż przekazanie orzeczenia do wykonania pozwoli większym stopniu zrealizować wychowawcze i zapobiegawcze cele kary.

Skazany powinien wyrazić zgodę na przekazanie orzeczenia do wykonania innemu państwu członkowskiemu, jednakże występują sytuacje, w których jego zgoda nie jest konieczna i należą do nich:

1. posiadanie obywatelstwa danego państwa;
2. posiadanie w nim stałego lub czasowego miejsca pobytu; 
3. jest to państwo, do którego skazany zostanie po odbyciu kary bądź zwolnieniu z zakładu karnego wydalony, na podstawie prawomocnej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu; 
4. dane państwo było miejscem, do którego skazany zbiegł z obawy przed toczącym się w Polsce postępowaniem karnym lub obowiązkiem odbycia orzeczonej kary. 

W przypadku spełnienia powyższych przesłanek, możliwe jest złożenie do Sądu Okręgowego, w którego okręgu wydano orzeczenie, wniosku o przekazanie orzeczenia do wykonania innemu państwu członkowskiemu. Takie wystąpienie nastąpić może również na wniosek właściwego Sądu, innego organu państwa lub Ministra Sprawiedliwości. 

Wartym podkreślenia jest, że państwo, do którego kierowany jest wniosek musi wyrazić zgodę na przyjęcie wykonania orzeczenia oraz fakt, iż taki wniosek złożyć można tylko do jednego państwa. 

Odbywanie kary pozbawienia wolności w innym państwie członkowskim zapewnić ma osiągnięcie lepszych celów resocjalizacyjnych, wychowawczych oraz zapobiegawczych kary. Wpływ na ich spełnienie może mieć kontakt z osobami najbliższymi, które zamieszkują wraz ze skazanym w innym kraju, czy też poczucie przynależności do państwa, z którym łączą skazanego więzi rodzinne, językowe, społeczne, kulturowe oraz gospodarcze. Okoliczności te powinny zostać wykazane i należycie wyeksponowane w treści wniosku. W przypadku wystąpienia tego rodzaju okoliczności w danej sprawie, skierowanie omawianego wniosku jest jak najbardziej uzasadnione oraz istnieje duże prawdopodobieństwo jego uwzględnienia.

W celu rozważenia zasadności złożenia przedmiotowego wniosku, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią.